HABERLER VE DUYURULAR
Çelik Boru Sektörünün 2018 Performansı ve 2019 Beklentileri

Mehmet ZEREN / METALSAN RÖPORTAJI

Şubat 2019 Türkiye çelik boru sektöründe, 2018 yılının 2. yarısında yurt içi talepte meydana gelen daralma ve kamu yatırımlarının bir kısmının ertelenmesi nedeniyle, iç piyasa satışlarında düşüş meydana gelmiştir. 2018 yılı ihracatında artış olmakla birlikte iç piyasa satışlarının önemli ölçüde düşmesi nedeniyle toplam üretimde %10 civarında bir düşüş meydana gelmiştir. 2019 yılının ilk yarısında da iç piyasadaki talep daralmasının devam edeceği tahmin edilmektedir. Bunun yanı sıra, ABD’nin çelik sektörüne getirmiş olduğu %50 oranındaki gümrük vergisi ve AB’nin başlattığı kota uygulaması, ihracatımızda sorun teşkil etmektedir. Bu bölgelerde meydana gelecek ihracat kayıpları ancak yeni pazarlar bulunması ile giderilecektir.

Net ihracatçı konumunda olan Türkiye çelik boru sektörü, 2018 yılında 4,450 milyon ton çelik boru üretimi gerçekleştirmiş ve bunun 2 milyon tonunu ihraç etmiştir. Türkiye’nin Avrupa ve Orta Doğu pazarlarına yakın olması, ürün kalitesinde dünya standartlarının yakalanmış olması, sektörün ulusal ve uluslararası birçok referans projeye sahip olması gibi uzun yılların çalışması sonucu kazanılmış edinimler Türkiye çelik boru sektörünün net ihracatçı sektör olmasında etkili olan faktörlerdir.

Sektörde, uluslararası ekonomik ve politik konjonktürdeki gelişmelere ve talep koşullarına bağlı olarak üretimin yaklaşık %45’i ihraç edilmektedir. Türkiye’nin ihracatındaki önemli destinasyonlar; Avrupa Birliği ülkeleri, ABD ve Orta Doğu ülkeleridir.

2000’li yılların başında sektöre yapılan yatırımlar sonucunda, çelik boru ithalatı ise, 2004 yılından itibaren azalma eğilimi göstermiştir. 2018 yılındaki ithalat 199 bin ton olup, 2017 yılında yapılan ithalata göre %4 oranında azalmıştır. Ayrıca, 2018 yılı ithalatının yaklaşık 84 bin tonunu büyük çaplı borular oluşturmuştur. Bunun dışında, Türkiye’de yurt içi ihtiyacın çok altında üretilen dikişsiz çelik boruların ithalatı önemli bir seviyededir.

2018 yılı ihracatı bir önceki yıla kıyasla, miktar bazında yüzde 6,42 artışla 1947 milyon tona, değer bazında ise yüzde 25,23 artışla 1 milyar 600 milyon dolara yükseldi. Söz konusu dönemde en çok ihracat yapılan ilk üç ülke sırasıyla Romanya, ABD ve İngiltere olmuştur. Ocak-Aralık 2017 döneminde ihraç edilen dikişli çelik boruların yüzde 8,15’ini büyük çaplı dikişli borular oluştururken, 2018 döneminde bu oran yüzde 17,68’e yükselmiştir.

Hammadde temini bakımından çelik boru üretiminde kullanılan yassı çelik ürünlerinin yaklaşık %70’lık bölümü yurt içindeki yassı çelik üreticilerinden, kalan kısmı ise ithalat yoluyla ağırlıklı olarak Rusya, Ukrayna, ve Avrupa Birliği ülkelerinden tedarik edilmektedir. Sektörün iç piyasada ve ihracat pazarlarında fiyat rekabetini sürdürebilmesi, maliyet içerisinde önemli bir paya sahip olan hammaddenin uygun koşullarda temin edilmesiyle mümkün olabilmektedir.

Döviz kurundaki dalgalanmalar sektörümüzün özellikle yurt içi satışlarını olumsuz etkilemiştir. Hammadde yurtiçinden temin ediliyor olsa bile, yerli yassı çelik üreticileri satışlarını dolar bazında yapmaktadırlar. Çelik boru üreticileri ise yurt içi satışlarını TL ile yaptıklarından dolayı kur riskine maruz kalmakta ve bu durum önemli bir sorun teşkil etmeye devam etmektedir.

Çelik boru üretiminde kullanılan sıcak yassı çelik ithalatına uygulanan %9 oranındaki gümrük vergisi, 2019 yılı için %6’ya düşürülmüştür. Ancak, bu oran hammaddenin dünya piyasa fiyatlarından temin edilebilmesi imkanını sağlamakta yetersiz kalmaktadır.

Ayrıca, ABD’nin Türkiye’ye uyguladığı %50 gümrük vergisi ABD’ye olan ihracatımızda önemli bir engel teşkil etmektedir. Söz konusu verginin diğer ülkelere uygulanmakta olan %25 oranına düşürülmesi için gerekli girişimlere devam edilmesi önem arz etmektedir.